Kernoverzicht 1. Walvissen zijn zoogdieren binnen de evenhoevigen De landvoorouders van walvissen behoren tot de evenhoevigen, de zoogdiergroep waartoe ook nijlpaarden behoren. Dat blijkt niet alleen uit genetisch onderzoek: vroege walvissen hebben ook een kenmerkende bouw van het sprongbeen in de enkel die hen met evenhoevigen verbindt. Pakicetus vormt daarvan een mooi voorbeeld. Zijn lichaam…

Kerninzichten ‘Slecht ontwerp’ is een informele metafoor, geen biologisch oordeel over een bewuste ontwerper. Evolutie heeft geen vooruitziende bedoeling: natuurlijke selectie verandert bestaande structuren, in plaats van een organisme vanaf nul optimaal te ontwerpen. Francois Jacob beschreef dit als evolutionair knutselen. [23] Hoe evolutie bruikbare maar onvolmaakte oplossingen oplevert Een evolutionaire verklaring vraagt niet: ‘Hoe…

Kernpunten Een vertakte stamboom, geen mars naar het moderne paard De traditionele reeks Eohippus -> Mesohippus -> Merychippus -> Pliohippus -> Equus is een vereenvoudiging. Zij laat enkele opvallende veranderingen zien, maar verbergt de vele zijtakken, gelijktijdig levende vormen en uitgestorven groepen. De moderne voorstelling is daarom een vertakte stamboom, niet een ladder waarop iedere…

Samenvatting 1. Wanneer en hoe ontstaat een gifapparaat? Een exact geboortejaar van slangengif is niet vastgesteld. Het probleem is deels begripsmatig: een eiwit met een schadelijke werking, een gespecialiseerde gifklier en een tand die gif efficient inbrengt, zijn verschillende evolutionaire kenmerken. De oorsprong van orale gifsystemen blijft onderwerp van onderzoek; hun evolutionaire geschiedenis hoeft niet…

Kernpunten 1. Chicxulub: de inslag en het bewijs Aan het einde van het Krijt, op de overgang naar het Paleogeen, sloeg een planetoïde van ongeveer 10 kilometer doorsnee in bij het huidige Mexicaanse schiereiland Yucatán. De inslag vormde de Chicxulubkrater, ongeveer 180 tot 200 kilometer breed. Deze gebeurtenis vond ongeveer 66 miljoen jaar geleden plaats.…

Kernpunten Een gemeenschappelijke voorouder, geen moderne aap Mensen stammen niet af van de chimpansees, gorilla’s of andere apen die nu leven. Mensen en chimpansees hebben een uitgestorven gemeenschappelijke voorouder. Vanaf die voorouder ontwikkelden beide lijnen zich verder. Ook bonobo’s behoren tot deze nauwe verwantschapsgroep; de splitsing van onze lijn en die van chimpansees en bonobo’s…

Kernpunten Twee namen voor twee heel specifieke familielijnen Mitochondriale Eva is de meest recente gemeenschappelijke voorouder van alle nu levende mensen wanneer je uitsluitend de moederlijn volgt: jij, je moeder, haar moeder, de moeder van je grootmoeder, enzovoort. Het bijbehorende mitochondriale DNA, afgekort mtDNA, wordt normaal van een moeder aan haar kinderen doorgegeven. Zowel mannen…

Kernantwoord Ja: “Evolutie is een feit” is wetenschappelijk gerechtvaardigd, mits duidelijk is wat ermee wordt bedoeld.[1] Wat betekenen “feit” en “theorie”? Biologische evolutie betreft veranderingen in erfelijke kenmerken van populaties over opeenvolgende generaties, bijvoorbeeld veranderingen in de frequentie van genetische varianten. Niet iedere verandering bij een individueel organisme is dus evolutie.[11] Een feit is hier…