Een overzicht van de wetenschappelijke verklaringen per plaag:

De ecologische kettingreactie (Plagen 1 t/m 6)

• 1. Water verandert in bloed: Door een combinatie van een langdurige droogte, opwarmend water en zuurstofgebrek ontstond een massale bloei van giftige rode algen (Oscillatoria rubescens), waardoor het water van de Nijl rood kleurde en vissen stierven.
  2. Kikkers: Doordat het water giftig en zuurstofarm was geworden, vluchtten de kikkers massaal op het land, waar ze bij bosjes stierven.
  3. Luizen / Steekmuggen (of luizen/luizen-insecten): Omdat de kikkers (de natuurlijke vijanden van insecten) dood waren, explodeerde de populatie van vliegen, muggen en luizen.
  4. Wilde dieren (of steekvliegen): De enorme insectenplaag trok wilde dieren aan en verspreidde ziektes.
  5. Pestilente veepest: Door de rondzwermende insecten en besmette waterbronnen brak een virusziekte (zoals miltvuur/anthrax of runderpest) uit onder het vee.
  6. Zweren en puisten (builenpest/myiasis): Dezelfde insecten en bacteriën veroorzaakten pijnlijke huidinfecties en zweren bij zowel mensen als dieren.

De atmosferische en klimatologische gebeurtenissen (Plagen 7 t/m 10)

• 7. Vurige hagel: Een zware vulkaanuitbraak (waarskynlijk de uitbraak van Thera/Santorini) zorgde voor een verstoring in het weerpatroon, wat resulteerde in extreme onweersbuien met vulkanische as en hagel.
  8. sprinkhanen: De combinatie van vochtige as, veranderd weer en verdorde vegetatie vormde de ideale broedplaats voor reusachtige zwermen sprinkhanen.
  9. Drie dagen duisternis: Een zware aswolk afkomstig van de vulkaanuitbraak of een zware zandstorm (hamsin) kon de zon dagenlang aan het zicht onttrekken.
  10. Sterfte van de eerstgeborenen: Na de sprinkhanenplaag was de graanvoorraad beschadigd en beschimmeld (bijvoorbeeld door ergot-schimmels of mycotoxines). Omdat de oudste zoons in de hiërarchie traditiegetrouw het Eerste portie/keuze kregen van het besmette voedsel, werden zij het zwaarst getroffen door schimmelvergiftiging.