Samenvatting

• Reuzen in mythen en religies: Vrijwel alle culturen kennen verhalen over reuzen — van Bijbelse Nephilim en Goliat tot Noorse jötnar, Griekse Gigantes, Mesopotamische helden en Hindoeïstische demonen. Dit toont een universeel cultureel archetype aan, maar levert geen historisch bewijs voor wezens van bovenmenselijke omvang (Giants (Greek mythology)); [21]; [3]).
• Reuzen als medisch fenomeen: Individuen met hypofyse-gigantisme bereikten uitzonderlijke lengtes tot ~2,72 m (Robert Wadlow). Dit is een ziektebeeld, geen aparte “reuzenras” en is strikt beperkt door fysiologische wetten ([15]; [12]).
• Reuzen in de paleontologie: De aarde huisvestte werkelijk reusachtige wezens — Gigantopithecus (3 m, ~300 kg), Paraceratherium (17 ton), sauropode dinosauriërs zoals Patagotitan (~37 m) en Megalodon (15-20 m). Dit zijn geen mensen, maar bevestigen dat “reuzen” op aarde niet zuiver fictief zijn ([6]; [7]).
• Hoaxes: De bekendste reuzenhoax uit de geschiedenis, de Cardiff Giant (1869), bleek een gipsen beeld van 3 m, gemaakt door George Hull als satire op bijbelsletterkundigen. P.T. Barnum exposeerde er een gipsen kopie van ([16]; [18]).
• Conclusie: Mythische reuzen van 5-10+ m zijn nooit aangetoond. Wat wél bestaat: medische uitzonderingen tot ~2,72 m en talloze prehistorische reuzen onder niet-menselijke diersoorten.

1. Reuzen in de wereldmythologie

1.1 Griekse mythologie: de Gigantes en de Gigantomachie

In de Griekse en Romeinse mythologie zijn de Gigantes (Γίγαντες) reusachtige wezens geboren uit Gaia (de Aarde). Volgens Hesiodus ontstonden zij uit het bloed dat op de aarde viel toen Uranus (de Hemel) door zijn zoon Kronos werd gecastreerd. Hyginus schreef hen echter toe aan Gaia en Tartaros. Hun bekendste confrontatie met de goden vormt de Gigantomachie, een strijd om de kosmos. Zeus vocht met bliksemschichten, terwijl Heracles hen met pijlen neerschoot — slechts met diens hulp konden de goden de slag winnen (Giants (Greek mythology))). Na hun nederlaag werden de Gigantes onder vulkanen begraven — een mythische verklaring voor aardbevingen en uitbarstingen (Giants (Greek mythology))).

Casestudy: In het Pergamon-altaar (nu in Berlijn) is de Gigantomachie uitgebreid in beeldhouwwerk uitgebeeld — Athene, Zeus, Artemis en Ares worstelen met slangenvoetige reuzen. Dit toont hoe verankerd het archetype was in de Hellenistische cultuur (Giants (Greek mythology))).

1.2 Noorse mythologie: jötnar en Jötunheimr

In de Noorse mythologie vormen de jötnar (enkelvoud: jötunn) een uitgebreid rijk van reuzen, vaak geplaatst in Jötunheimr (“reuzenwereld”), gelegen aan de periferie van het kosmologische schema — typisch in het noorden of oosten — gescheiden van Midgard door rivieren, bossen of andere natuurlijke barrières ([21]). De eerste kosmische reus was Ymir, uit wiens lichaam de goden de wereld schiepen ([21]). Andere bekende jötnar zijn Surtr (de vuurreus die bij Ragnarök vuur over de wereld brengt), Fenrir (de wolf), Jörmungandr (de wereldslang) en Hel (de godin van de onderwereld) — naast Loki zelf, een jötunn die kinderen kreeg bij de goden ([21]).

Casestudy: Anders dan bij de Griekse Gigantes zijn Noorse jötnar moreel ambigu — velen zijn vijanden van de goden, maar velen ook bondgenoten of geliefden. Skade, moeder van Freyja, was zelf een jötunn-koningin die met de goden trouwde. Dit toont de symbolische veelzijdigheid van het reuzenmotief.

1.3 Mesopotamië en het Hindoeïsme

In Mesopotamië beschrijft het Epos van Gilgamesj koning Gilgamesj — “twee derde god en een derde mens” — en zijn metgezel Enkidu, een door de goden uit klei geschapen “wildeman” die oorspronkelijk leefde te midden van gazellen ([37]). Samen verslaan zij de reusachtige bewaker van het cederwoud, Humbaba ([35]). In de Hindoeïstische mythologie is Mahabali een demonenkoning (daitya) van wie wordt verteld dat hij de drie werelden regeerde voordat hij door de avatar Vishnu (als Vamana) werd verslagen ([34]).

De universaliteit van het reuzenmotief — in vrijwel alle culturen van Japan tot Scandinavië, van Polynesië tot de Andes — toont aan dat het archetype diep in de menselijke verbeelding geworteld is, maar zegt niets over de historische werkelijkheid van dergelijke wezens.

2. Reuzen in religieuze en bijbelse tradities

2.1 De Nephilim: etymologie en bijbelse verwijzingen

In de Hebreeuwse Bijbel verschijnen de Nephilim (נְפִילִים) voor het eerst in Genesis 6:1-4, waar zij worden geïntroduceerd als nakomelingen van de vermenging van “zonen van God” en “dochters van de mensen” ([3]). De Hebreeuwse wortel n-f-l betekent “vallen”, wat tot interpretaties als “de gevallenen” of “de gevallen reuzen” heeft geleid ([3]). In Numeri 13:33 beschrijven de verspieders die het Beloofde Land verkennen hen als reuzen: “Wij zagen daar zelfs reuzen (Nephilim), de Anakieten, afstammelingen van de Anak. Wij leken in onze ogen sprinkhanen, en zo leken wij ook in hun ogen” ([2]).

2.2 Andere bijbelse “reuzen”: Anakieten, Refaieten en Goliat

Naast de Nephilim vermeldt de Bijbel andere “reuzen”:

• Anakieten: afstammelingen van Anak, een volk in Kanaän dat door Jozua en de Israëlieten werd verslagen (Jozua 11:21-22).
• Refaieten: een oud volk waarvan de Ammonieten hen Zamzummieten noemden en de Moabieten hen Emieten (Deuteronomium 2:11).
• Og, koning van Basan: de laatst overgebleven Refaiet, volgens Deuteronomium 3:11 zo groot dat zijn beddensteun van ijzer 13,5 voet (≈4 m) lang was.
• Goliat: de Filistijnse reus uit 1 Samuël 17. De Masoretische tekst geeft zijn lengte als “zes ellen en een span” (≈2,90 m), terwijl de Septuaginta en een Qumran-fragment (4QSama) slechts “vier ellen en een span” (iets boven 1,80 m) vermelden — een verschil dat eeuwenlang tot debat heeft geleid onder bijbelwetenschappers ([2]).

Casestudy: Het verschil tussen de Masoretische tekst en de Septuaginta inzake Goliat toont aan dat vertaaltradities cijfers soms aanzienlijk konden aanpassen — wat betekent dat letterlijke interpretaties van “reuzengroottes” in de Bijbel met voorzichtigheid moeten worden benaderd.

2.3 Wetenschappelijke en theologische interpretaties

Bijbelwetenschappers bieden doorgaans drie gangbare interpretaties ([2]):

1. Letterlijke lezing: er bestonden uitzonderlijk lange individuen of volkeren in de oudheid.
2. Symbolische lezing: de termen verwijzen naar “machtige krijgers” of “indrukwekkende tegenstanders”, niet noodzakelijkerwijs naar mensen van uitzonderlijke lengte.
3. Mythische lezing: de Nephilim zijn demonische of hemelse wezens uit een pre-cosmische strijd, vergelijkbaar met figuren uit het Henoch-boek.

Archeologisch bewijs voor bijbelse reuzen ontbreekt volledig. De bijbelse “reuzen” zijn vermoedelijk een combinatie van mondelinge tradities, herinneringen aan lokale stammen met imposante krijgers, en theologische symboliek — geen historisch-antropologische documenten.

3. Medische realiteit: mensen met gigantisme

3.1 Robert Wadlow: de langste mens ooit

Robert Pershing Wadlow (22 februari 1918 – 15 juli 1940) wordt erkend als de langste mens in de geverifieerde geschiedenis ([11]). Bij zijn overlijden mat hij 2,72 m (8 ft 11,1 in) en woog 199 kg ([11]). Zijn extreme groei werd veroorzaakt door hypertrofie van de hypofyse, waardoor zijn hypofyse een overmatige hoeveelheid groeihormoon produceerde ([11]; [15]). Hij bleef groeien tot aan zijn dood — zelfs na de puberteit ([11]).

Wadlow droeg hoge schoenen en een beenbeugel om te kunnen lopen. Hij stierf op 22-jarige leeftijd aan een infectie veroorzaakt door een defecte beugel die zijn enkel verwondde, gevolgd door een sepsis-achtige infectie ([11]). Tijdens zijn leven stond hij bekend als “The Gentle Giant” — hij bleef tot op het einde van zijn leven optreden op openbare evenementen en hielp bij fondsenwerving voor goede doelen, ondanks zijn lichamelijke kwetsbaarheid.

3.2 Sultan Kösen en John Rogan: andere recordhouders

Sultan Kösen, geboren op 10 december 1982 in Mardin (Turkije), is met 2,51 m de langst levende persoon ter wereld sinds het Guinness Book of Records in 2009 zijn lengte erkende ([27]). Zijn extreme gestalte is eveneens het gevolg van een hypofyseaandoening. John William Rogan (1868-1905) was een Amerikaanse sharecropper die 2,67 m mat en daarmee de op één na langste persoon ooit is ([28]). In zijn latere jaren kon hij niet meer staan of lopen en werd hij vervoerd op een speciaal gebouwd karretje ([28]).

3.3 Medische context: oorzaken van gigantisme

Hypofyse-gigantisme treedt op wanneer de hypofyse vóór de puberteit overmatig groeihormoon (GH) afgeeft, meestal als gevolg van een goedaardig adenoom (hypofyse-adenoom) ([12]; [15]). Symptomen zijn onder meer:

• Snelle groei boven het 97e percentiel voor leeftijd
• Vertraagde puberteit
• Vergrote handen en voeten met dikke vingers
• Verdikte huid
• Onregelmatige menstruatie bij vrouwen
• Hoofdpijn, gezichtsstoornissen en andere neurologische symptomen door tumorale druk

De behandeling omvat chirurgische verwijdering van het adenoom, bestraling en/of medicatie zoals somatostatine-analogen of pegvisomant ([12]).

Implicatie: Het menselijk lichaam ondervindt fysiologische beperkingen bij lengtes boven de 2,70 m — cardiovasculaire stress, gewrichtsslijtage en huidaandoeningen worden ernstig. De “biologische bovengrens” voor mensen lijkt rond 2,70-2,80 m te liggen, precies waar Wadlow en Rogan zich bevonden.

Naam	Lengte	Gewicht	Levensjaren	Oorzaak
Robert Wadlow (VS)	2,72 m	199 kg	1918-1940 (22)	Hypofyse-hypertrofie
John Rogan (VS)	2,67 m	—	1868-1905 (37)	Hypofyse-aandoening
Sultan Kösen (Turkije)	2,51 m	—	1982-heden	Hypofyse-aandoening

Bronnen: [11]; [28]; [27]; [12]

4. Prehistorische reuzen: paleontologische werkelijkheid

Hoewel mythische reuzen nooit uit de grond oprijzen, leefden er in de geologische geschiedenis van de aarde opmerkelijk grote organismen. Hun bestaan herinnert eraan dat “reus-achtige” wezens op aarde niet zuiver fictief hoeven te zijn.

4.1 Gigantopithecus blacki

Gigantopithecus blacki is de grootste primaat die ooit heeft geleefd ([6]). De soort leefde ruwweg van 2 miljoen tot 215.000-295.000 jaar geleden in zuidelijk China en Zuidoost-Azië, waarschijnlijk in subtropische tot tropische bossen ([6]). Schattingen van zijn staande hoogte variëren van 1,85 m tot 3,7 m, en zijn gewicht tussen 200 en 300 kg ([6]). Het was een generalistische herbivoor die wortels, knollen en vruchten uit de vijgenfamilie consumeerde ([6]).

Casestudy: De eerste resten — twee derde molaren — werden in 1935 ontdekt door de Duitse paleontoloog Ralph von Koenigswald, die ze herkende in een partij “drakenbeenderen” in een traditionele Chinese apotheek in Hongkong ([6]). De soort stierf waarschijnlijk uit als gevolg van klimaatverandering — de afkoeling deed de regenwouden krimpen tot graslanden, en de flexibelere orang-oetan paste zich beter aan ([6]). Mogelijk speelden ook interacties met vroege mensen (Homo erectus) een rol ([6]).

4.2 De allergrootste landdieren

De paleontologie kent talloze recordhouders onder de reusachtige dieren ([7]):

• Paraceratherium (Indricotherium): het grootste landzoogdier ooit, met een geschatte schouderhoogte van 4,8 m en een gewicht tot 17 ton ([7]).
• Palaeoloxodon namadicus: de grootste bekende olifant, tot 5,2 m schouderhoogte en geschat op 22 ton ([7]).
• Patagotitan mayorum: een titanosaurus-sauropode uit het late Krijt van Argentinië, met een lengte van ~37 m en een gewicht van ~69 ton — een van de allergrootste landdieren ooit ([7]).

4.3 Reuzen der zee

In de oceanen leefden eveneens reusachtige wezens. Otodus megalodon, de grootste haai die ooit leefde, bereikte lengtes tot 15-20 m en had kaken die krachtiger waren dan die van Tyrannosaurus rex ([7]). Andere reuzen der zee zijn Basilosaurus (een oeroude walvis tot 18 m) en de reuzenkrakenpijlvis Tusoteuthis.

4.4 Wat zegt paleontologie over “menselijke reuzen”?

De paleontologie levert geen enkel fossiel bewijs voor een mensachtige (hominide) soort die consequent boven de 2,5 m uitkwam. Homo erectus, Neanderthalers en Homo sapiens hadden allemaal vergelijkbare lichaamsafmetingen. Grootte-extremen bij mensen (Wadlow, Kösen) zijn pathologische uitzonderingen — geen bewijs voor een evolutionaire reuzenlijn. De “reuzen” van mythen en sagen zijn dus geen verzonnen wezens in een leeg vacuüm; ze lijken eerder geïnspireerd op een combinatie van (a) herinneringen aan opmerkelijk lange individuen, (b) de ontdekking van reusachtige fossiele beenderen (van dinosauriërs of mammoeten), en (c) cultureel-symbolische voorstellingen van kosmische machten.

5. Hoaxes en broodjeaapverhalen: de nasleep van de “reuzenbotten”

5.1 De Cardiff Giant (1869)

Het bekendste voorbeeld van een reuzenbedrog is de Cardiff Giant. Op 16 oktober 1869 werd in Cardiff (New York) een 3 m hoge, ~1.360 kg wegende “gepetrificeerde mens” opgegraven tijdens het graven van een put ([16]). Het beeld was gemaakt door George Hull, een tabakshandelaar uit New York, die het had laten uithakken uit een blok gips uit Fort Dodge (Iowa) en het had behandeld met zwavelzuur en vlekken om het er verouderd te laten uitzien ([18]).

Casestudy: Wetenschappers, onder wie de paleontoloog Othniel C. Marsh van Yale, ontdekten al snel verse beitelsporen en stelden vast dat het oplosbare gips was in plaats van versteend materiaal ([18]). Op 10 december 1869 bekende Hull zijn bedrog aan de pers ([16]). Ondanks de onthulling bleef het beeld lucratief: Hull verdiende $23.000 door zijn aandeel in de figuur te verkopen ([16]). P.T. Barnum bood $50.000 om het te kopen en maakte — na weigering — een gipsen kopie die hij als het “echte” exemplaar tentoonstelde ([18]). De originele Cardiff Giant bevindt zich nu in het Farmers’ Museum in Cooperstown (New York) ([16]).

5.2 “Reuzenschedels” en geënsceneerde foto’s

Vanaf het midden van de 19e eeuw tot ver in de 20e eeuw deden geruchten de ronde over “reuzenschedels” en reusachtige geraamtes, vaak vergezeld van foto’s. Latere analyse toonde aan dat al deze beelden vals of verkeerd geïnterpreteerd waren ([20]):

• Perspectieftrucs: een schedel dichtbij de camera en kleine objecten verder weg, waardoor de schedel reusachtig leek.
• Foto-manipulatie: in de vroege 20e eeuw werden donkere kamer-technieken gebruikt om elementen te combineren.
• Verkeerde identificatie: grote gewrichten van paarden of runderen werden soms aangezien voor menselijke schedels of dijbeenderen.

5.3 Waarom deze verhalen blijven circuleren

Het fenomeen van de “ontdekking van reuzenbeenderen” herhaalt zich in verschillende culturen en tijden. Wetenschappers wijzen op enkele redenen voor de blijvende aantrekkingskracht:

1. Culturele behoefte aan mythen: reuzen vormen een universeel motief in folklore ([16]).
2. Verlangen naar het buitengewone: spectaculaire ontdekkingen trekken media-aandacht.
3. Confirmation bias: wie al in reuzen gelooft, interpreteert vage aanwijzingen sneller als bewijs.
4. Commercieel motief: kermisexposanten zoals P.T. Barnum verdienden fortuinen aan bedrog ([18]).

6. Synthese: tussen fantasie, geneeskunde en paleontologie

De vraag of er “reuzen” op aarde hebben geleefd, krijgt — afhankelijk van het perspectief — drie verschillende antwoorden:

6.1 Mythisch-cultureel perspectief

In vrijwel alle culturen bestaan verhalen over reuzen — van de Bijbelse Nephilim en de Filistijnse Goliat tot de Noorse jötnar, de Griekse Gigantes, de Mesopotamische Humbaba en de Hindoeïstische Mahabali. Deze verhalen vormen een universeel cultureel archief en weerspiegelen hoe mensen hun angsten, hooppen en kosmologische inzichten vormgaven. Archeologisch bewijs voor deze wezens ontbreekt volledig.

6.2 Medisch perspectief

De menselijke geneeskunde kent hypofyse-gigantisme, een aandoening waarbij overproductie van groeihormoon leidt tot buitengewone lichaamslengte. Robert Wadlow (2,72 m), Sultan Kösen (2,51 m, nog in leven) en John Rogan (2,67 m) zijn de bekendste voorbeelden. Hun lengte wordt begrensd door cardiovasculaire en skeletaandoeningen — er bestaat geen biologisch mechanisme dat mensen structureel boven de 2,80 m zou laten groeien zonder onmiddellijke gezondheidsproblemen. Deze individuen zijn “reuzen” in strikt medische zin, maar vormen geen aparte menselijke ondersoort of ras.

6.3 Paleontologisch perspectief

De aarde heeft werkelijk reusachtige wezens gekend. Gigantopithecus, de grootste primaat ooit (3 m, ~300 kg), leefde tot ~215.000 jaar geleden in Azië. Paraceratherium, het grootste landzoogdier ooit (17 ton), Patagotitan en andere sauropode dinosauriërs (~37 m) en Megalodon (15-20 m) behoorden tot de allergrootste wezens ooit. Geen daarvan was een mens. De evolutionaire druk die tot reuzengroei leidde bij dieren (grote herbivoren in warme klimaten, eilandgigantisme, etc.) is bij de menselijke lijn nooit opgetreden.

6.4 Eindafweging

De evidence-based conclusie luidt: er bestaat geen enkel geloofwaardig bewijs dat ooit mensen of mensachtigen hebben geleefd van 3, 5 of 10 meter hoog. Wel bestaan er:

• Culturele reuzen: mythische en religieuze figuren in vrijwel alle beschavingen.
• Medische reuzen: individuen met hypofyse-aandoeningen tot ~2,72 m.
• Paleontologische reuzen: talloze reusachtige diersoorten, maar geen mensapen of mensen.

De blijvende fascinatie voor reuzen weerspiegelt een diepe menselijke behoefte aan verhalen over het bovenmenselijke, over grenzen en over het onbekende. De waarheid is dat de aarde reuzen heeft gekend — van dinosauriërs tot reuzenhaaien — maar dat geen daarvan de mythische reus was die de menselijke verbeelding al millennia bevolkt.

Aanbeveling: bij toekomstige beweringen over “reuzen” of “reuzenbeenderen” is kritische analyse geboden. Vraag om fossiele documentatie, peer-review en onafhankelijke verificatie voordat een claim wordt aanvaard. De geschiedenis — van Cardiff tot huidige online-“onthullingen” — leert dat dergelijke verhalen vaker door sensatiezucht en commercie worden gevoed dan door empirisch bewijs.

Bronnen

1. Giants (Greek mythology) en.wikipedia.org)
2. Jötunheimr [21]
3. Enkidu [37]
4. Gilgamesh [35]
5. Mahabali [34]
6. Who Are the Nephilim? [3]
7. Giants in the Land: A Biblical Theology of the Nephilim, Anakim, Rephaim, and Goliath [2]
8. Robert Wadlow [11]
9. Gigantism [15]
10. Gigantism: What It Is, Causes, Symptoms & Treatment [12]
11. Sultan Kösen [27]
12. John Rogan [28]
13. Gigantopithecus [6]
14. Largest prehistoric animals [7]
15. Cardiff Giant [16]
16. The Cardiff Giant Fools the Nation, 145 Years Ago [18]
17. Find Out How the Giant Skeleton Hoax Started [20]
18. Nephilim [39]

References

1. Who Are the Rephaim in the Bible?. https://www.christianity.com/wiki/bible/who-are-the-rephaim-in-the-bible.html
2. Giants in the Land: A Biblical Theology of the Nephilim, …. https://knowingscripture.com/articles/giants-in-the-land-a-biblical-theology-of-the-nephilim-anakim-rephaim-and-goliath
3. Who Are the Nephilim?. https://www.biblicalarchaeology.org/daily/biblical-topics/hebrew-bible/who-are-the-nephilim/
4. Giants in the Bible. https://answersingenesis.org/bible-characters/giants-in-the-bible/?srsltid=AfmBOookwJpn2grWBZcveE2MxXiVFpIFhu3Jowh4PpBk6ny1KMs_J38E
5. Who Was Anak and Did He Spawn Giants? – Bible. https://www.christianity.com/wiki/bible/who-was-anak-and-did-he-spawn-giants.html
6. Gigantopithecus. https://en.wikipedia.org/wiki/Gigantopithecus
7. Largest prehistoric animals. https://en.wikipedia.org/wiki/Largestprehistoricanimals
8. Megalodon: The truth about the largest shark that ever lived. https://www.nhm.ac.uk/discover/megalodon–the-truth-about-the-largest-shark-that-ever-lived.html
9. Megalodon: What Happened to the Ocean’s Fiercest …. https://www.history.com/articles/megalodon-apex-predator-shark-extinction
10. Gigantopithecus | Size, Fossils, & Facts. https://www.britannica.com/animal/Gigantopithecus
11. Robert Wadlow. https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Wadlow
12. Gigantism: What It Is, Causes, Symptoms & Treatment. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22954-gigantism
13. The Life and Legacy of Robert Wadlow: The Alton Giant. https://www.ninepbs.org/blogs/history/the-life-and-legacy-of-robert-wadlow-the-alton-giant/
14. Robert Wadlow: Gentle Giant’s Extraordinary Life – History. https://history.howstuffworks.com/historical-figures/robert-wadlow.htm
15. Gigantism. https://en.wikipedia.org/wiki/Gigantism
16. Cardiff Giant. https://en.wikipedia.org/wiki/Cardiff_Giant
17. How Giant Skeletons Became the Ultimate Hoax. https://www.discovermagazine.com/how-giant-skeletons-became-the-ultimate-hoax-46669
18. The Cardiff Giant Fools the Nation, 145 Years Ago. https://www.history.com/articles/the-cardiff-giant-fools-the-nation-145-years-ago
19. Debunking fake giant skeleton photos and claims. https://www.facebook.com/groups/149844915349213/posts/2135916683408683/
20. Find Out How the Giant Skeleton Hoax Started. https://www.nationalgeographic.com/history/article/skeleton-giant-photo-hoax
21. Jötunheimr. https://en.wikipedia.org/wiki/J%C3%B6tunheimr
22. The Bible Said What? The Nephilim. https://woodsidebible.org/read/the-bible-said-what-the-nephilim/
23. Titans vs. God’s vs. Giants : r/GreekMythology. https://www.reddit.com/r/GreekMythology/comments/178bwmp/titansvsgodsvsgiants/
24. Giants (Greek mythology). https://en.wikipedia.org/wiki/Giants(Greekmythology)
25. Titans in Greek Mythology Overview – Lesson. https://study.com/academy/lesson/titans-of-greek-mythology-facts-lesson-quiz.html
26. Giants (Greek mythology) – Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Giants%28Greekmythology%29
27. Sultan Kösen. https://en.wikipedia.org/wiki/Sultan_K%C3%B6sen
28. John Rogan. https://en.wikipedia.org/wiki/John_Rogan
29. Tallest man ever – an unbreakable record?. https://www.facebook.com/GuinnessWorldRecords/posts/tallest-man-ever-an-unbreakable-record/1268281558667231/
30. Meet Sultan Kösen, The Tallest Man Alive. https://allthatsinteresting.com/sultan-kosen
31. Sultan Kosen: The World’s Tallest Living Man. https://www.ndtv.com/webstories/feature/sultan-kosen-the-worlds-tallest-living-man-13515
32. The Discovery of Gigantopithecus | Lindsay Nikole. https://www.youtube.com/watch?v=ADhHeS-vCv4
33. Gigantopithecus – Size, Diet, Fossils & Facts with Pictures. https://www.prehistoric-wildlife.com/species/gigantopithecus/
34. Mahabali. https://en.wikipedia.org/wiki/Mahabali
35. Gilgamesh. https://en.wikipedia.org/wiki/Gilgamesh
36. Cronus. https://en.wikipedia.org/wiki/Cronus
37. Enkidu. https://en.wikipedia.org/wiki/Enkidu
38. The Titan God Cronus in Greek Mythology. https://www.greeklegendsandmyths.com/cronus.html
39. Nephilim. https://en.wikipedia.org/wiki/Nephilim
40. Rephaim , Emim and Zamzummim : The Hebrew meaning …. https://www.hebrewversity.com/rephaim-emim-zamzummim-hebrew-meaning-mysterious-ancient-nation-giants/
41. Nephilim – Giants in the Torah. https://aish.com/nephilim-giants-in-the-torah/
42. Patagotitan. https://en.wikipedia.org/wiki/Patagotitan
43. Is Argentinosaurus still considered to be the largest animal …. https://www.reddit.com/r/Paleontology/comments/15dvah1/isargentinosaurusstillconsideredtobethe/
44. Argentinosaurus. https://en.wikipedia.org/wiki/Argentinosaurus
45. Titanosaurs: 8 of the World’s Biggest Dinosaurs. https://www.britannica.com/list/titanosaurs-8-of-the-worlds-biggest-dinosaurs
46. New Dinosaur Species Was Largest Animal Ever to Walk …. https://www.nationalgeographic.com/science/article/largest-dinosaur-ever-titanosaur-fossil-patagotitan-science