Categorie: De wetenschap
-
Kerninzichten Wat was Tiktaalik en wanneer leefde het? Tiktaalik roseae was een uitgestorven kwabvinnige vis, dus een sarcopterygiëre. Het geslacht behoort tot de Devoonfauna en is bekend van Ellesmere Island in Nunavut, in het Canadese Arctische Archipel. De naam Tiktaalik komt uit het Inuktitut en verwijst naar een grote zoetwatervis die in ondiep water wordt…
-
Kerninzichten 1. Wat panspermie precies beweert Panspermie is een familie van hypothesen over de verspreiding van leven of levensvatbaar materiaal tussen hemellichamen. In brede zin kunnen meteorieten, asteroiden, kometen, ruimtestof of andere fragmenten als dragers optreden. De hypothese zegt daarmee vooral iets over verplaatsing. Zij zegt niet automatisch hoe het eerste leven ontstond. De belangrijkste…
-
Kerninzichten 1. Waarom RNA chemisch aantrekkelijk is De RNA-wereldhypothese stelt dat er ongeveer 4 miljard jaar geleden een fase bestond waarin RNA, of een chemisch verwante stof, de centrale levende substantie was. In dit model moest RNA drie functies combineren: informatie opslaan, complementair worden herkend en chemische reacties versnellen. De historische claim is niet rechtstreeks…
-
Kerninzichten De paardachtigen in ongeveer 55 miljoen jaar evolutionaire context De geschiedenis van het paard is het best te begrijpen als de geschiedenis van de familie Equidae, niet als de geschiedenis van één ononderbroken soort. Overzichtsmateriaal noemt onder meer Eohippus, Orohippus, Mesohippus, Miohippus, Merychippus, Hipparion, Dinohippus en Equus. Die namen vertegenwoordigen verschillende takken en momenten…
-
Executive inzichten 1. Wat betekent “oude beschaving” in het geval van de San? De term beschaving is bruikbaar wanneer hij verwijst naar langdurige kennis, sociale instituties, religieuze tradities en materiele cultuur. Hij is misleidend wanneer hij uitsluitend steden, schrift, staten of monumentale architectuur bedoelt. De San vormden historisch geen enkel rijk en spraken niet allemaal…
-
Kerninzichten 1. Van gemeenschappelijke voorouder naar rechtop lopende homininen De mens stamt niet af van de huidige chimpansees, gorilla’s of orang-oetans. Mensen en deze mensapen stammen af van oudere gemeenschappelijke voorouders. De afsplitsing van de menselijke evolutionaire lijn vond waarschijnlijk 6 tot 7 miljoen jaar geleden in Afrika plaats, maar de exacte gemeenschappelijke voorouder is…
-
Samenvatting Wat betekent “feit” in deze context? In het dagelijks taalgebruik betekent een feit vaak een afzonderlijke gebeurtenis die rechtstreeks is vastgesteld. In de wetenschap heeft het woord een bredere betekenis: een waarneming of patroon dat door herhaalde metingen, experimenten en onafhankelijke gegevens wordt ondersteund. Wetenschappelijke feiten zijn geen absolute beloften dat geen enkel detail…
-
Samenvatting Wat betekent weerleggen? Een grens tussen fysica en metafysica Een natuurkundige theorie is in de eerste plaats een model van meetbare patronen: bijvoorbeeld expansie, deeltjesinteracties of straling. Een universele bewering als “God bestaat niet” is pas rechtstreeks natuurkundig weerlegbaar wanneer zij leidt tot een duidelijke, empirisch falsifieerbare voorspelling die niet uitkomt. De National Academies…
-
Samenvatting: het schijnbare probleem ontstaat door twee betekenissen van “maken” De korte oplossing is: de eerste hoofdwet en de leer van creatio ex nihilo beantwoorden niet dezelfde vraag. De eerste hoofdwet beschrijft hoe energie verandert of wordt overgedragen binnen een fysisch systeem. OpenStax formuleert haar als een verband tussen warmtetransfer, arbeid en de verandering van…
-
Samenvatting 1. Geodetische onvolledigheid, niet een kosmisch object Het woord singulariteit klinkt alsof de natuur ergens een minuscuul voorwerp heeft geplaatst. Dat is precies de intuiteit die de moderne relativiteitstheorie corrigeert. Een ruimtetijdsingulariteit is in de eerste plaats een afbraak van de geometrische structuur van ruimte en tijd; als de geometrie niet langer goed gedefinieerd…